Paano Hahatiin Ang Pundar Na Properties Sa Paghihiwalay Ng Magkalive-In?


“MERON BANG CONJUGAL PROPERTY ANG MAGKALIVE-IN? PAANO HAHATIIN ANG PUNDAR NA PROPERTIES NILA SA PAGHIHIWALAY NG MAGKALIVE-IN?”

ANG SWELDO NG NASA ISANG LIVE-IN RELATIONSHIP O SA ISANG VOID MARRIAGE AY HAHATIIN NG EQUAL O PAREHONG HATI NGUNIT ANG MGA PROPERTY NA NAPUNDAR SA ISANG LIVE-IN O SA ISANG VOID MARRIAGE AY HAHATIIN BASED SA ACTUAL CONTRIBUTION NILA. ANG PROPERTY NILA AY HINDI PWEDENG IBENTA NG ASAWA NG WALANG CONSENT NG KANYANG KINAKASAMA O ASAWA. 

Marami ang nagtatanong kung papaano ba hahatiin ang property na napundar ng nag live-in at ang mag-asawa sa void marriage. May matatawag ba silang “conjugal property?” Ganito ang question ng isang reader ng E-Lawyers Online:

“Attorney, ito po tanong ko. Pareho po kami single na nagkakilala sa abroad at naglive-in for 3 years. After that ay nagkahiwalay at ngayon ay nagtatalo paano hahatiin ang aming mga properties dahil ang sabi niya ay mas malaki ambag niya kaya dapat malaki ang parte niya. Ang alam ko po atty ay conjugal yon kaya 50-50 dapat kami. Tama po ba?

Ang isang nasa live-in relationship ay walang matatawag na “conjugal property” dahil ang konseptong ito ay applicable lamang sa mga taong kasal ng naayon sa batas. Nasa Article 147 ng Family Code ang batas na sumasakop sa property relation ng isang magkalive-in. Ang tao na nasa isang live-in relationship kung ang lalaki at babae ay parehong single at walang asawa at sila ay nagsama sa iisang bubong bilang mag-asawa na walang kasal. Ito ang batas:

Art. 147. When a man and a woman who are capacitated to marry each other, live exclusively with each other as husband and wife without the benefit of marriage or under a void marriage, their wages and salaries shall be owned by them in equal shares and the property acquired by both of them through their work or industry shall be governed by the rules on co-ownership.

In the absence of proof to the contrary, properties acquired while they lived together shall be presumed to have been obtained by their joint efforts, work or industry, and shall be owned by them in equal shares. For purposes of this Article, a party who did not participate in the acquisition by the other party of any property shall be deemed to have contributed jointly in the acquisition thereof if the former’s efforts consisted in the care and maintenance of the family and of the household.

Neither party can encumber or dispose by acts inter vivos of his or her share in the property acquired during cohabitation and owned in common, without the consent of the other, until after the termination of their cohabitation.

When only one of the parties to a void marriage is in good faith, the share of the party in bad faith in the co-ownership shall be forfeited in favor of their common children. In case of default of or waiver by any or all of the common children or their descendants, each vacant share shall belong to the respective surviving descendants. In the absence of descendants, such share shall belong to the innocent party. In all cases, the forfeiture shall take place upon termination of the cohabitation.

Ayon sa Article 147 ng Family Code, kung nag LIVE-IN ang babae at lalaki na parehong single o kaya ay nagpakasal under a VOID MARRIAGE, ang kanilang sweldo ay hahatiin in equal shares at ang mga property na napundar nila sa kanilang pagod at tiyaga ay hahatiin ng naayon sa kanilang actual contribution dito. Kung walang proof sa kanilang actual contribution, ang property na napundar ay hahatiin sa equal shares sa pamamagitan ng kanilang magkasamang pagpapagod at pagtratrabaho. Sabi ng batas na ang asawa na nag-alaga at nagmaintain ng pamilya at ng kabahayan ay considered na kasama sa nagpagod at nagtrabaho sa pagpupundar ng property kahit wala siyang pera na naiambag dito. Kung kaya ang pagparte ng mga property ng magkalive-in ay hindi 50-50 kundi depende sa kanilang mga actual contribution sa pagpundar dito.

Ang share sa property na napundar sa ganitong samahan ay hindi pwedeng isangla o ibenta habang sila ay buhay pa kung walang consent ang kinakasama o asawa hanggang sila ay magkahiwalay. Kung ang property ay nabenta ng walang consent ang kapartner, ito ay pwedeng habulin at ipakansela ang bentahan sa korte sa pamamagitan ng pagsasampa ng petition at pagpapatunay na ito ay parte ng properties na napundar sa loob ng kanilang pagsasama.

Kung ang isang asawa sa void marriage ay in good faith o walang kasalanan, ang share sa property na napundar ng asawa na may kasalanan ay forfeited o mapupunta sa kanilang mga anak, o mga apo o kung walang anak o apo, ay mapupunta ito sa asawa na walang kasalanan at ito ay makukuha sa panahon ng paghihiwalay nila.

Kung gusto nyo na magkonsulta tungkol sa tamang paghahati ng conjugal property, annulment of marriage o legal separation at kailangan na mga dokumento nito, register at my website at www.e-lawyersonline.com.

Visit and also like my FB page E-Lawyers Online. Ito ang link http://www.facebook.com/E.Lawyers.Online.


Leave a Reply